SIGORTALILIK SÜRESININ HESABINDA DIKKATE ALINACAK HUSUSLAR



Sigortalılık Süresinin Hesabında Dikkate Alınacak Hususlar

 

1- Sigortalılık süresi

 

506 sayılı sosyal sigortalar kanununun “Sigortalılık süresi” başlıklı 108. maddesine göre;

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir.

Tahsis işlerinde nazara alınan sigortalılık süreleri, bu sürenin başlangıç tarihi ile, sigortalının tahsis yapılması için yazılı istekte bulunduğu tarih, tahsis için istekte bulunmamış olanlar için de ölüm tarihi arasında geçen süredir.

Dolayısı ile, sigortalılık süresini hesaplarken ilk defa işe başladığımız tarih ile yaşlılık aylığı için tahsis talebinde bulunduğumuz tarih arasında geçen süreye bakılacaktır. Ayrıca kademeye tabi sigortalılar emeklilik koşullarını belirleyen kademeyi hesaplarken öncelikle, ilk defa çalışmaya başladıkları tarih ile 23 Mayıs 2002 tarihler arasındaki sigortalılık süresine göre hesap yapacaklar ve bu süreye göre kademeye bakacaklardır.

Ancak diğer tarafta aşağıdaki satırlarda inceleneceği üzere, itibari hizmet kapsamında çalışması bulunanların kazandıkları yıpranma da 3600 günü geçmesi koşulu ile sigortalılık süresine eklenecektir.

 

1-      18 Yaş öncesi çalışma

 

506 sayılı yasanın 60. maddesinin (G) fıkrası ile geçici 54. maddesinde yer alan 18 yaş öncesi ve sonrası çalışmalara ilişkin hükümler, SSK’nın ilgili genelgeleri doğrultusunda sadece 60. madde hükümlerine tabi olarak emekli olacak sigortalılar için geçerli olup, geçici 81.maddeye göre emekli olacaklar için geçerli değildir. Buna göre ;

1 Nisan 1981 tarihi sonrasında 18 yaşını doldurmadan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ve ilk defa sigortalı olarak  çalışmaya başlayanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilecektir. Ancak, 18 yaş öncesi süreler için ödenen malullük,yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, sadece prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilecektir. (506 sayılı yasa Madde 60 / G)

1 Nisan 1981 tarihinden önce ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar içinse 18 yaşından önceki süreler de sigortalılık hesabında dikkate alınacaktır.

(506 sayılı yasa Geçici madde 54 )

 

2-      Askerlik borçlanması

 

Askerlik borçlanması ile ilgili 506 sayılı kanunun 60. maddesinin “F” fıkrasındaki düzenleme, 4 Ekim 2000 tarihinde yürürlüğe giren 616 sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirildi.Yapılan değişikliklerle ilgili olarak SSK tarafından 13.11.2000 tarih ve EK 12-105 sayılı bir genelge yayınlandı.Daha sonra 616 sayılı kararnamenin Anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmesi ve bu iptal kararının 10.11.2001 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine yeni bir düzenleme yapılmadı.Dolayısıyla iptal edilmesine karşın, oluşan yasal boşluk nedeniyle 616 sayılı kararname hükümleri, SSK genelgesi paralelinde uygulanmaya devam ediyor. SSK  bugün halihazırda şu şekilde bir yol izlemektedir.

 

4.10.2000  tarihine kadar yapılan başvurular :

 

616 sayılı KHK’nın çıktığı 4.10.2000 tarihine kadar askerlik borçlanması için müracaatta bulunanların askerlik hizmeti, SSK’lı olarak işe başlamadan önce ise borçlanma halinde sigortalılık başlangıcı askerlik süresi kadar geriye gider, bu süre ayrıca,prim süresine eklenir.İlk işe giriş tarihinden sonra ise sadece prim süresine eklenir.

 

4.10.2000   ile 10.11.2001 tarihleri arasında yapılan başvurular :

 

 

Bu tarihler arasında askerlik borçlanması için yazılı başvuruda bulunanların borçlandıkları süre sadece prim ödeme gün sayılarına ekleniyor,sigortalılık başlangıcı geriye gitmiyor.

10.11.2001 tarihinden sonra yapılan başvurular

Askerlik borçlanma başvuruları ile ilgili müracaatlarını 10.11.2001 tarihinden sonra yapan sigortalılar içinse SSK, iptal edilen hükümler doğrultusunda işlem yapmaya devam ediyor. Yani, zorunlu olarak üç ay içersinde sigortalının istediği süre üzerinden askerlik borçlanması sadece prim ödeme gün sayısına etki ediyor. Borçlanma tutarı ise şu şekilde belirleniyor.

Günlük asgari SSK primine esas kazanç x % 20 x Borçlanılacak süre (gün)

 

3-      İtibari hizmetin hesaplanması

 

Emeklilik başvurusunda bulunan sigortalılardan, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi çalışmalarına ait primlerden en az 3600 günlük primleri, 506 sayılı yasanın EK madde 5’ te belirtilen ağır ve tehlikeli işler kapsamında yani itibari hizmet kapsamında ise, sigortalılık sürelerine, hak kazandıkları yıpranmayı da ekleyecekler ve ayrıca yaştan da 5 yılı aşmamak koşulu ile yine bu yıpranmayı düşebileceklerdir. 3600 günü dolduramayanlar ise sigortalılık süresinin hesabında ve emeklilik yaşında itibari yıpranma payını dikkate almayacaklardır.

(506 sayılı yasa Ek madde 5,6 ve 39)

Ağır ve tehlikeli işlerde itibari hizmet kapsamında çalışanların yıpranmaları, itibari hizmet süresinin dörde bölünmesi ile bulunur. (506 sayılı yasa Ek madde 5 )

 

KADEME HESABINDA : Kademeye giren sigortalıların emeklilik koşullarını belirleyen kademe hesabında sigortalılık süresi esas alındığı için, bu sigortalıların öncelikle 23 Mayıs 2002 tarih itibarıyla varsa yıpranmayı (İtibari hizmetin 3600 günü aşması koşulu ile) dahil ederek sigortalılık sürelerini hesaplamaları ve buna göre girdikleri kademeyi belirlemeleri gerekiyor.

Örnek : 23 Mayıs 2002 itibarıyla 3600 gün ve daha fazla itibari hizmet kapsamında çalışması olanlar, bu kapsamda çalıştıkları süreyi dörde bölerek yıpranma sürelerini bulacak, ve bu yıpranma süresini toplam sigortalılık sürelerine ekleyeceklerdir.

Sigortalılık süresi                                : 5400 gün

İtibari hizmet kapsamında çalışması   : 4320 gün  olan sigortalının

 

Yıpranması         : 4320 / 4 = 1080 gün yani 3 yıldır.

 

Bu durumda toplam sigortalılık süresi  : 5400 + 1080 = 6480 gün yani 18 yıl olacaktır.

Ayrıca emeklilik tahsis talebinde bulundukları o güne kadar ki toplam yıpranmalarını kademede bulundukları yaş haddinden düşecektir. Örneğimizdeki sigortalı 18 yıl sigortalılık süresi ile 48 yaş kademesine girer. 23.05.2002 tarihinden sonra 4 yıl daha itibari hizmet kapsamında çalışacağını varsaysak buna karşın 1 yıl daha yıpranma kazanmış olur ki bu durumda toplam yıpranması 3 + 1 = 4 yıl olur. Emeklilik yaşı ise 48 – 4 = 44 olur.

Ancak emeklilik yaş haddinden düşülecek yıpranma hiçbir suretle 5 yılı aşamayacaktır.

( 506 sayılı yasa Ek madde 39 )

Örnek : 23 Mayıs 2002 itibarıyla 3600 günden daha az itibari hizmet kapsamında çalışması olanlar sigortalılık sürelerinin toplamına yıpranmasını ekleyemiyeceklerdir.

Sigortalılık süresi                                    : 5400 gün

İtibari hizmet kapsamında çalışması       : 3400 gün olağan sigortalının

Sigorta süresi 5400 gün=15 yıl olarak alınacak bu süreye her hangi bir eklenti yapılmayacaktır.

 



Hakkında admin

Ayrıca bakınız

2

EV HIZMETLERINDE KIM SIGORTALI OLACAK, KIM OLMAYACAK?

Ev hizmetlerinde kim sigortalı olacak, kim olmayacak? Kadının kentlerde çalışma hayatına katılması ile geleneksel aile ...

Bir Cevap Yazın